Skip to content

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าการเติบโตและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในโลกปัจจุบันนี้ มักจะมาพร้อมกับการเพิ่มขึ้นของมลภาวะอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ รู้หรือไม่ว่าการใช้ชีวิตประจำวันของมนุษย์เราตั้งแต่ลืมตาตื่นขึ้นมาจนกระทั่งเข้านอนนั้น ล้วนมีการแพร่กระจายของมลพิษเข้าสู่ร่างกายอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นควันเสียจากรถยนต์และโรงงานอุตสาหกรรม สารพิษที่ตกค้างในอาหารและน้ำดื่ม ฝุ่น PM2.5 ตลอดจนการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคอย่างไวรัสโควิด-19 ที่กำลังเป็นปัญหาใหญ่ของทุกประเทศในขณะนี้ ในเมื่อเราเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องเจอกับมลภาวะอันหนักหน่วงเหล่านี้ ก็คงต้องเป็นหน้าที่ของเราที่ต้องเตรียมพร้อมสุขภาพเพื่อรับมือกับเจ้าพิษร้ายที่รายล้อมรอบตัวเรา

แท้จริงแล้วร่างกายของเรานั้นมี ‘อาวุธ’ สำหรับต่อสู้กับมลพิษร้ายอยู่แล้วมาตั้งแต่กำเนิด ซึ่งเรารู้จักกันดีในชื่อ “ภูมิคุ้มกัน” หน้าที่ของเราคือต้องทำให้อาวุธของเราแข็งแรงและพร้อมต่อสู้อยู่เสมอ และหนึ่งในตัวช่วยที่น่าสนใจนั้นก็คงจะไม่พ้นเจ้า “สามทหารเสือ” ซึ่งก็คือวิตามินตัวหลักที่ใช้ในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของเรานั่นเอง

👍Zinc (สังกะสี) เป็นแร่ธาตุที่จำเป็นกับร่างกาย (Essential Trace Elements) ที่ต้องได้รับจากอาหารเท่านั้น เนื่องจากร่างกายของเราสังเคราะห์เองไม่ได้ โดยแร่ธาตสังกะสีนี้ทำหน้าที่เป็น Coenzyme และ Cofactor จึงมีส่วนสำคัญในการช่วยให้เอนไซม์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งมีผลต่อกระบวนการต่างๆในร่างกายมากมายกว่า 300 กระบวนการในระดับเซลล์ ทั้งการแบ่งตัวของเซลล์ การสังเคราะห์ DNA/RNA การสังเคราะห์โปรตีนและคอลลาเจนทำให้ช่วยเสริมสร้างเส้นผมและเล็บ เป็นองค์ประกอบในสารต้านอนุมูลอิสระ (Superoxide dismutase : SOD) ช่วยสมานแผลและลดการอักเสบ รวมทั้ง  Zinc ยังมีส่วนช่วยในการสร้างฮอร์โมนเพศชายอย่าง Testosterone จึงช่วยลดขนาดต่อมลูกหมาก และป้องกันมะเร็งต่อมลูกหมากได้อีกด้วย

และบทบาทหนึ่งที่สำคัญ และกำลังเป็นที่น่าสนใจของแร่ธาตุสังกะสีนี้ก็คือ “การเสริมสร้างภูมิต้านทาน” โดยมีหน้าที่ควบคุมการทำงานของเม็ดเลือดขาวทั้ง T-Lymphocyte, Macrophage, Neutrophils และ NK-Cell ให้ตื่นตัว และรีบเคลื่อนไหวมากำจัดเชื้อโรคที่เข้ามาบุกรุกในร่างกายของเรา นอกจากนี้ยังช่วยยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อไวรัส ช่วยลดความรุนแรงและระยะเวลาในการเป็นหวัด และลดโอกาสการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจได้อีกด้วย

👍Selenium (ซีลีเนียม) เป็นแร่ธาตุที่มักจะทำงานร่วมกับวิตามินอี โดยมีบทบาทสำคัญกับเอนไซม์ 2 ชนิด ที่เป็นกระบวนการหลักในการต้านอนุมูลอิสระของร่างกาย คือ glutathione peroxide และ thioredoxin reductase จึงมีส่วนช่วยป้องกันความเสื่อมของเซลล์จากอนุมูลอิสระต่างๆ ลดโอกาสที่เซลล์จะบาดเจ็บจนเปลี่ยนแปลงกลายเป็นเซลล์มะเร็งได้ รวมทั้งช่วยชะลอการแก่ตายของเซลล์ตามธรรมชาติ (Apoptosis) 

นอกจากนี้ซีลีเนียมยังมีส่วนกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน โดยช่วยเพิ่มการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันโดยกำเนิด (Innate immunity) และเซลล์เม็ดเลือดขาวหลายชนิด รวมทั้งช่วยกดการทำงานของเชื้อโรค จากการศึกษาพบว่าผู้ป่วยโควิด-19 ที่ขาดแร่ธาตุซีลีเนียม (Selenium Deficiency) มักจะมีภาวะ Long-COVID ที่ยาวนานกว่า และมีโอกาสเสียชีวิตมากกว่าผู้ที่ไม่มีการขาดซีลีเนียม

👍Vitamin D (วิตามินดี)ป็นวิตามินที่ละลายได้ในไขมัน ที่นอกจากจะมีบทบาทหลักในการช่วยดูดซึมแคลเซียม เพื่อเสริมสร้างให้กระดูกแข็งแรงแล้ว ยังมีความสำคัญในกระบวนการอื่นๆในร่างกายอีกมาก หนึ่งในบทบาทที่สำคัญนั่นคือ การกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันทั้งภูมิคุ้มกันโดยกำเนิด (Innate immunity) และแบบจำเพาะ (Adaptive Immunity) เพราะที่ผนังเซลล์เม็ดเลือดขาวเกือบทุกชนิด จะมีตัวรับวิตามินดี (Receptor) ที่รอคอยวิตามินดีในรูปแบบ active form (1,25(OH)2D3) มากระตุ้นให้ต่อสู้ เมื่อมีเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามารุกราน จากการศึกษาพบว่าผู้ที่ขาดวิตามินดี (<30 ng/ml) มีความเสี่ยงในการติดเชื้อโควิด-19 มากกว่า 4.6 เท่า และการมีวิตามินดีที่เพียงพอจะควบคุมการอักเสบไม่ให้เกิดมากจนเกินไปจนทำลายเนื้อเยื่อ หรือที่ศัพท์การแพทย์เรียกว่า Cytokine Strorm ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในผู้ป่วยติดเชื้อโควิด-19

ระบบภูมิคุ้มกันนั้นเปรียบเสมือนป้อมปราการที่คอยปกป้องเราให้อยู่รอดปลอดภัยจากมลพิษและเชื้อโรคตัวร้ายที่อยู่รายล้อมรอบตัว ซึ่งก็คงจะเป็นงานที่หนักหน่วงไม่ใช่น้อย ก็คงจะดีไม่น้อยถ้าหากเรามีส่วนช่วยให้เจ้าระบบภูมิคุ้มกันนี้แข็งแรงและพร้อมทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อลดโอกาสการเจ็บป่วยของตัวเราเองในอนาคต